Alimenty na dziecko

1/20/2019 alimenty

Pod pojęciem alimenty najczęściej kryją się świadczenie pieniężne okresowo przekazywane przez rodziców na rzecz utrzymania ich dzieci.

Adwokat Łódź Alimenty

Obowiązek alimentacyjny jest jednak pojęciem szerszym, dotyczącym krewnych, osoby przysposobione i przysposabiających oraz małżonków, uregulowanym w Kodeksie rodzinnym i opiekuńczym.

Tym artykułem chciałbym jednak przedstawić pokrótce zagadnienie obowiązku alimentacyjnego rodziców względem dzieci. Obowiązek ten obejmuje zarówno kwestie finansowe, jak i sprawowanie osobistej opieki, czy wychowywania dziecka. W praktyce procesowej jednak istotą sporu są najczęściej kwestie finansowe, a konkretnie ich wymiar.

Kluczowym przepisem regulującym obowiązek alimentacyjny rodziców względem dzieci jest art. 133 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego (KRO), który stanowi, iż rodzice zobowiązani są do świadczeń alimentacyjnych na rzecz dzieci, które nie są w stanie się samodzielnie utrzymać, chyba że dochody z majątku dziecka wystarczają na pokrycie kosztów jego utrzymania i wychowania.

 

Czas trwania obowiązku alimentacyjnego

Obowiązek alimentacyjny rodziców względem dzieci powstaje w chwili narodzin dziecka, ustaje zaś w momencie, gdy dziecko będzie w stanie się usamodzielnić, tj. samodzielnie się utrzymać. Osiągnięcie zatem pełnoletności nie oznacza automatycznego końca obowiązku alimentacyjnego. Oznacza to, że np. studenci również są uprawnieni do otrzymywania od rodziców środków utrzymania, o ile oczywiście tryb studiów i związane z tym obowiązki nie pozwalają im podjąć pracy zarobkowej. Obowiązek alimentacyjny będzie także miał miejsce, gdy dziecko popadnie w stan niedostatku.

Wysokość alimentów

Wysokość alimentów, o które ubiegać można się przed sądem, uzależniona jest od usprawiedliwionych potrzeb dziecka oraz możliwości zarobkowych i majątkowych rodzica (art. 135 § 1 KRO). W toku postępowania sądowego sąd bada obie powyższe przesłanki, dlatego do strony żądającej np. zwiększenia alimentów należy wykazanie usprawiedliwionych potrzeb dziecka oraz wykazanie, iż zobowiązanego do alimentacji na żądaną wysokość alimentów stać. W sytuacji gdy mamy do czynienia z alimentami na dziecko małoletnie w jego imieniu występuje jeden z rodziców jako przedstawiciel ustawowy – najczęściej przeciwko drugiemu rodzicowi. Dziecko pełnoletnie może samodzielnie wystąpić z takim pozwem przeciwko rodzicowi lub rodzicom. Ustalając wymiar alimentów sąd bierze również pod uwagę osobiste starania rodzica związane z utrzymaniem i wychowaniem dziecka.

Pojęcie „usprawiedliwione potrzeby” obejmuje wydatki na utrzymanie dziecka, a więc m.in. na jego wyżywienie, odzież, naukę, rozwój zainteresowań (zajęcia pozaszkolne), leczenie. Pojęcie to jest bardzo szerokie i dotyczy również potrzeb wypoczynku, wyjazdów wakacyjnych, potrzeb kulturalnych, czy duchowych. Celem wykazania wydatków na dziecko warto zbierać wszelkie dokumenty tych kosztów dowodzące, czyli przeważnie faktury, czy potwierdzenia przelewów bankowych. Właśnie na podstawie tych dokumentów oraz osobowych źródeł dowodowych sąd orzeknie o wysokości alimentów.

Warto również pamiętać, iż osoba dochodząca alimentów jest zwolniona od kosztów sądowych.

 

Zmiana, wygaśnięcie alimentów

W postępowaniu sądowym można się również domagać zmiany (zwiększenia, zmniejszenia) wysokości już wcześniej orzekniętych przez sąd lub określonych umową alimentów albo wygaśnięcia obowiązku alimentacyjnego.

Żądanie zmiany alimentów rozpatrywane będzie zawsze przez sąd przez pryzmat zmiany stosunków między zobowiązanym do alimentacji i uprawnionym. Zmiana stosunków, o której mówi art. 138 KRO, oznacza w praktyce np.: zwiększenie się usprawiedliwionych potrzeb dziecka albo zmniejszenie się tychże potrzeb, zmniejszenie możliwości zarobkowych i majątkowych rodzica – co spowodowane może być różnymi okolicznościami życiowymi, niezależnymi od niego – np. choroba i związane z nią koszy leczenia.

Wygaśnięcie zaś obowiązku alimentacyjnego związane jest najczęściej z możliwością utrzymania się przez dziecko samodzielnie – co w toku procesu należy przed sądem wykazać.

Warto także pamiętać, iż obowiązek alimentacyjny nie przechodzi na spadkobierców zmarłego rodzica (art. 139 KRO).